Robot ondersteunde arm revalidatie in de vroege fase na CVA

.

Na een beroerte (CVA) hebben veel patiënten last van een verminderde motorische functie van de arm. Optimaal herstel van de armfunctie is belangrijk voor CVA-patiënten om zelfstandig activiteiten van het dagelijks leven uit te kunnen voeren. Om het herstel van de armfunctie na CVA te stimuleren is intensieve en taak-specifieke training van essentieel belang. Hiervoor is toepassing van robotische systemen in de revalidatie veelbelovend. Een specifiek voorbeeld, voortkomend uit eerder onderzoek van onze groep, is ondersteuning van het armgewicht. Door de toepassing van armondersteuning blijkt dat het uitvoeren van actieve bewegingen wordt vergemakkelijkt. Een van de grootste voordelen van armondersteuning door middel van een robot is de mogelijkheid om de behandeling te ‘automatiseren’ (één therapeut zou meerdere patiënten tegelijk kunnen behandelen). Op die manier kan de productiviteit van de gezondheidszorg toenemen en de kosten worden gereduceerd.

Bij RRD is de afgelopen jaren, samen met de Universiteit Twente en Baat Medical, een apparaat (de Freebal) ontwikkeld. Dit apparaat kan de arm op een slimme manier ondersteunen. Het concept is verder ontwikkeld door het Zwitserse bedrijf Hocoma tot de ArmeoBoom. Hierin wordt armondersteuning gecombineerd met computerspellen als oefeningen. Dit systeem wordt in het ROBAR-project geïmplementeerd in zeven revalidatiecentra door heel Nederland. Het ROBAR-project heeft een tweeledig doel. Enerzijds is het doel het opnemen en bevorderen van het gebruik van het systeem in de klinische revalidatiepraktijk. Dit gebeurt via educatie, instructie en begeleiding op organisatorisch vlak. Anderzijds wordt de klinische effectiviteit van armondersteuning in de vroege revalidatiefase onderzocht. Dit vindt plaats aan de hand van het in kaart brengen van veranderingen in armfunctie en gebruikerservaringen van patiënten en zorgprofessionals.

Partners
De deelnemende centra zijn Roessingh, Centrum voor Revalidatie (Enschede), Sint Maartenskliniek (Nijmegen), De Hoogstraat (Utrecht), Beatrixoord (Haren), Groot Klimmendaal (Arnhem), Rijndam (Rotterdam) en Revalidatie Centrum Amsterdam.
Implementatieconsultant: Angenieta Snoek (Snoek-advies, Enschede).
Technische support: Universiteit Twente (Enschede)

Looptijd
1 juni 2010 – 1 juni 2012

Website
http://robar.rrdweb.nl

Subsidieverlener
Innovatieprogramma van Revalidatie Nederland en ZonMW

Contactpersonen
Gerdienke Prange, g.prange@rrd.nl en/of Anke Kottink, a.kottink@rrd.nl

Output
Rietman JS, Kottink AIR, Prange GB, Buurke JH. The effect of an arm support device on upper limb capacity in sub-acute stroke: a randomized controlled trial. European Congress of Physical and Rehabilitation Medicine (ESPRM); 2012 May 28 – June 1; Thessaloniki, Greece

Kottink AIR, Prange GB, Buurke JH, Rietman JS. The effect of an arm support device on recovery of arm-hand function in sub-acute stroke: a randomized controlled trial. 1st International Conference on NeuroRehabilitation (ICNR) 2012 (14-16 Nov). In: J.L. Pons et al. (eds). Converging clinical and engineering research on neurorehabilitation. BIOSYSROB 1: p11-15 (DOI: 10.1007/978-3-642-34546-3). Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 2013, Toledo, Spain

Kottink AIR, Prange GB, Ribbers G, Renzenbrink B, van Geffen H, Meulenbelt H, Steinmeijer H, Nienhuys K, Kouwenhoven M, Buurke JH, Rietman JS. The ROBAR study; implementation and acceptation in care. VRA Annual Congres 2012; Mini-symposium Rehabilitation Robotics; November 1-2; Noordwijkerhout, the Netherlands

Prange GB, Kottink AIR, Krabben T, Buurke JH, Rietman JS. Robotics for the upper extremity; from basic science to application in rehab. VRA Annual Congres 2012; Mini-symposium Rehabilitation Robotics; November 1-2; Noordwijkerhout, the Netherlands