Wendy Oude Nijeweme – d’Hollosy is promovendus van de vakgroep biomedische signalen en systemen (BSS). Haar promotor is prof. Hermie Hermens en copromotor is dr. Lex van Velsen van de faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica (EWI).

De term eHealth wordt vaak gedefinieerd als “Gezondheidsdiensten en informatie die wordt geleverd of verbeterd via internet en aanverwante technologieën”. Algemene voorbeelden van eHealth-toepassingen zijn websites die gezondheidsinformatie voor patiënten toegankelijk maken, of eConsult-omgevingen voor veilige digitale communicatie tussen een patiënt en zijn huisarts. Meer specifieke eHealth-toepassingen zijn webgebaseerde omgevingen die patiënten ondersteunen om te werken aan hun eigen gezondheid (selfmanagement), systemen die diagnose op afstand ondersteunen en behandeling van patiënten (telemedicine), en clincial decision support systemen (CDSS).

Een clinical decision support systeem (CDSS) kan worden gedefinieerd als “een computerprogramma dat is ontwikkeld om zorgprofessionals te helpen bij het nemen van klinische beslissingen”. Het is aangetoond dat het inzetten van CDSSs zowel de patiëntenzorg als de kosten van de zorg kunnen verbeteren. Tegenwoordig wordt clinical decision support voornamelijk toegepast in de dagelijkse eerstelijnszorg als functionaliteiten van zorginformatiesystemen, zoals bijvoorbeeld binnen het huisartsen informatie systeem (HIS). Deze decision support functionaliteiten worden voornamelijk gebruikt voor preventie en screening, medicatiedosering, medisch management van acute diagnoses en chronisch ziektebeheer door middel van waarschuwingen en geautomatiseerde protocollen.

De inzet van eHealth kan het zorgsysteem ook op andere manieren ten goede komen. Zo kunnen gezondheidsgegevens van patiënten efficiënter beheerd worden. Daarnaast wordt het mogelijk om deze gegevens te delen met zorgverleners en mantelzorgers, de betrokken zijn bij het zorgproces van de patiënt. Tevens helpt het ondersteunen van zelfmanagement van de patiënt door middel van eHealth ook om de kwaliteit en duurzaamheid van de gezondheidszorg te verbeteren. Wanneer gegevens vanuit verschillende eHealth bronnen beschikbaar komen, en gekoppeld kunnen worden, dan kunnen ook big data-oplossingen gebruikt worden om de ontwikkeling van CDSSs te ondersteunen.

Ondanks de voordelen wordt eHealth nog steeds niet veel gebruikt binnen de eerstelijnszorg. Een van de redenen is dat zowel zorgaanbieders als patiënten zich niet bewust zijn van de mogelijkheden van het gebruik van eHealth in de eerste lijn. Een andere reden die de implementatie van eHealth binnen de eerstelijnszorg belemmert, is dat er nog steeds barrières bestaan rondom geïntegreerde en interoperabele technologische infrastructuren voor eHealth.

Interoperabiliteit wordt gedefinieerd als “de mogelijkheid van twee of meer systemen of componenten om informatie met elkaar uit te wisselen en om deze uitgewisselde informatie te gebruiken”. Interoperabiliteit tussen gezondheidssystemen vergemakkelijkt dus de uitwisseling van gezondheidsinformatie. Helaas wordt een soepele informatie-uitwisseling tussen systemen nog vaak verhinderd door technische, organisatorische, veiligheids-, privacy- en beveiligingsproblemen. Zo worden er op dit moment nog steeds veel standalone systemen gebruikt die gegevens opslaan in verschillende formaten en zonder middelen voor gegevensuitwisseling, ondanks het bestaan van beschikbare communicatie- en terminologie standaarden voor de zorg, zoals HL7 en SNOMED CT.

Dit proefschrift gaat in op het realiseren van interoperabele eHealth voor de eerstelijnszorg, en het gebruik van deze interoperabiliteit voor het realiseren van clinical decision support systemen op basis van een data gedreven aanpak met behulp van machine learning, gericht op de ontwikkeling van een CDSS voor de optimale (door)verwijzing en behandeling van patiënten. Als eerste toepassingsgebied werd gekozen voor patiënten met lage rugpijn, omdat lage rugpijn de meest voorkomende oorzaak is voor beperking van activiteiten en tevens een enorme sociaaleconomische impact heeft binnen de westerse samenleving.