Online behandelingen effectief tegen ernstige vermoeidheid na kanker

Eén op de vier kankerpatiënten blijft ook lang na de behandeling van kanker erg moe, soms zelf jarenlang. Uit onderzoek van Fieke.Bruggeman-Everts, verbonden aan het Helen Dowling Instituut (HDI), blijken online behandelingen succesvol in het verminderen van deze vermoeidheid. Op vrijdag 11 januari promoveerde zij aan de Universiteit Twente.

Fitter na Kanker
Voor chronische vermoeidheid na kanker zijn veelbelovende therapieën en bewegingsprogramma’s ontwikkeld. Maar als je ernstig vermoeid bent kan het een hele opgave zijn om op vaste tijden naar een zorginstelling af te reizen. Online behandelingen kunnen dan een goed alternatief bieden. Maar zijn ze ook effectief in het verminderen van vermoeidheid? In de studie Fitter na Kanker onderzocht Bruggeman-Everts de effectiviteit van twee online behandelingen die zijn ontwikkeld door het Helen Dowling Instituut (HDI) en Roessingh Research and Development (RRD).

Online behandelingen
De behandeling van het HDI, begeleid door een psycholoog, is gericht op het veranderen van gedrag en opvattingen in relatie tot stress en vermoeidheid (eMBCT). De begeleiding door een fysiotherapeut is ontwikkeld door RRD en gericht op het vinden van een goede balans in activiteiten en beweging. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een bewegingsmeter en een smartphone die online feedback geeft op het bewegingspatroon (AAF). Beide behandelingen werden vergeleken met een minimale behandeling waarbij mensen via e-mail informatie over vermoeidheid en kanker ontvingen. Uit het promotieonderzoek blijken beide online behandelingen effectief te zijn in het verminderen van vermoeidheid na kanker, meer dan de minimale behandeling.

Gevoel van controle
Bruggeman-Everts onderzocht ook wat ervoor zorgde dat beide online behandelingen effectief bleken. Haar onderzoek laat zien dat het gevoel van controle over de vermoeidheid – in hoeverre je denkt de vermoeidheid te kunnen veranderen – het werkingsmechanisme is. Deelname aan een van de behandelingen versterkt het gevoel van controle en dit leidt uiteindelijk tot minder vermoeidheid.

Verbetering
Het onderzoek leverde ook informatie op hoe de behandelingen te verbeteren. Het HDI heeft in samenwerking met Karify een nieuwe verbeterde versie uitgebracht van de bestaande online behandeling. Deze behandeling is beschikbaar via www.mindermoebijkanker.nl. Het KWF ondersteunt een vervolgonderzoek van Fitter na Kanker, om beter te kunnen bepalen welk type interventie voor welke cliënt het beste werkt. Dit onderzoek voert het HDI uit in samenwerking met Tilburg University.

Het Fitter na Kanker project is gefinancierd door het Alpe d’Huzes/KWF-fonds. Het onderzoek is uitgevoerd door Fieke Bruggeman-Everts en dr. Marije Wolvers onder begeleiding van dr. Marije van der Lee (HDI) en prof. dr. Miriam Vollenbroek-Hutten (Universiteit Twente, ZiekenhuisGroep Twente).