De nieuwe SOFIETS!

Slim en ondersteund fietsen met de nieuwe SOFIETS!

Op vrijdag 3 juli presenteren Roessingh Research and Development, ontwerpbureau Indes en de Universiteit Twente het eerste prototype van de SOFIETS, een ’slimme ondersteunende fiets’. De fiets wordt gepresenteerd aan onder anderen fietsdocenten van de Fietsersbond en de Gemeente Enschede. De presentatie is in handen van Olga Commandeur, bekend van Nederland in Beweging. De SOFIETS ondersteunt ouderen tijdens het fietsen en verlaagt het valrisico. Met een aantal eenvoudige aanpassingen is het gelukt om een stabielere fiets te ontwerpen waarmee de fietser eenvoudiger kan opstappen, wegfietsen, uitwijken en afstappen dan op een normale fiets.

Roessingh Research and Development, de Universiteit Twente en ontwerpbureau Indes hebben de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om het risico op vallen met de fiets door ouderen te verkleinen. Ze onderzochten de factoren die de balans van ouderen beïnvloeden tijdens het fietsen. Tevens zijn de verschillen tussen oudere en jongere fietsers geobserveerd en gemeten. Met behulp van de kennis die in de afgelopen jaren is opgedaan is de nieuwe SOFIETS ontwikkeld. Het onderzoek kon mede worden uitgevoerd dankzij een subsidie die is verstrekt door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland van het Ministerie van Economische Zaken.

Over SOFIETS

Ouderen fietsen tegenwoordig meer en meer kilometers en blijven tot op hogere leeftijd fietsen. Een positieve trend, want fietsen draagt bij aan de algemene fitheid en zelfstandigheid in het dagelijks leven. Echter, oudere fietsers hebben een hoger risico op letsel als gevolg van vallen met de fiets dan jongeren: vanaf de leeftijd van 55 jaar is het risico op letsel verdubbeld en dit risico neemt verder toe met toenemende leeftijd tot wel acht maal zo hoog. In situaties waarbij andere verkeersdeelnemers geen (directe) rol spelen, is het aandeel oudere fietsers van 65 jaar en ouder dat letsel oploopt nog groter (40%). Een deel van deze ongelukken ontstaat tijdens opstappen, afstappen en tijdens fietsen met lage snelheid. In dergelijke situaties is het behouden van balans op de fiets veel moeilijker dan tijdens fietsen op koerssnelheid.

De onderzoeken bij RRD hebben aangetoond dat het belangrijk is dat ouderen met beide voeten aan de grond kunnen komen als ze met geringe snelheid fietsen of bij op- en afstappen. Ook hebben ouderen moeite met wegfietsen, ze slingeren veel en het duurt lang voor ze op stabiele snelheid zijn. Daarnaast is een lage instap noodzakelijk zodat het been gemakkelijk en vlot naar de andere kant van de fiets gebracht kan worden. Factoren die van invloed zijn op balans zijn met behulp van computer fietsmodellen onderzocht door Vera Bulsink, promovendus aan de Universiteit Twente. Zij bestudeerde de meerwaarde van de eigen stabiliteit van de fiets, het fenomeen dat een fiets niet meteen omvalt als je hem een zet met snelheid geeft. Met behulp van het computermodel kon zij aantonen dat eenvoudige aanpassingen aan het frame en de wielen ervoor zorgen dat de fiets al bij lagere snelheden stabiel is. Indes heeft de kennis van de beide onderzoeksinstituten samengevoegd, wat resulteerde in het ontwerp van SOFIETS. Samenvattend heeft SOFIETS een aantal aanpassingen ten opzichte van een gebruikelijke fiets:

  1. De fiets heeft een aangepaste vorm van het frame: de twee wat kleinere 24-inch wielen die dicht bij elkaar staan leiden tot een kort en laag frame; de hoek van de stuurpen is steiler dan gebruikelijk. Deze aanpassingen resulteren in een fiets die beter in balans is en makkelijker bestuurbaar is bij lage snelheden dan een gewone fiets en die stabiel en makkelijk uitwijkt bij hogere snelheden.
  2. De zadelhoogte wordt automatisch aangepast aan de fietssituatie. Zo is het mogelijk om met beide voeten aan de grond te komen bij stilstand en lage snelheden (zadel laag) en om comfortabel te kunnen fietsen met gestrekte knieën bij hogere snelheden (zadel hoog). Het zadel gaat automatisch omhoog als de fietser op het zadel zit en kracht zet op de pedalen. Bij gebruik van de remmen en bij fietssnelheden minder dan 8 km/u zakt het zadel automatisch weer naar beneden.
  3. De fiets is voorzien van korte pedalen en een lage frame instap. Hierdoor is het makkelijk om tijdens op- en afstappen de voet tussen het frame door naar de andere kant te plaatsen.
  4. De fiets heeft een vloeiende wegrij-hulp in de vorm van een elektrische ondersteuning. De motor geeft ondersteuning bij het wegfietsen waardoor het mogelijk is om bij lage zadelstand met gebogen knieën gemakkelijk weg te fietsen. De motor ondersteunt de fietser tot een comfortabele koerssnelheid van 18 km/u.

Bekijk ook de informatiefilm over de SOFIETS:

Informatiefilm SOFIETS